WITAM SERDERCZNIE NA STRONACH GOSPODARSTWA FLORLANG I ZAPRASZAM NA ZAKUPY DO INTERNETOWEGO SKLEPU

glowna
lisciaste
iglaste
miododajne
sadzenie
ochrona
pielegnacja
strefy
kontakt
sklep

STREFY KLIMATYCZNE DLA UPRAWY DRZEW I KRZEWÓW W POLSCE

W klimacie naszego kraju najważniejszym czynnikiem ograniczającym możliwości uprawy wielu gatunków i odmian drzew oraz krzewów obcego pochodzenia są zimowe mrozy, a także przymrozki wczesne już te we wrześniu oraz późne te w maju. Ponieważ Polska należy do grupy kilkunastu najchłodniejszych krajów świata, musimy się liczyć z ograniczonym doborem drzew i krzewów w porównaniu z państwami zachodniej oraz południowej Europy. Dodatkowym ograniczeniem jest u nas przejściowy (między atlantyckim i kontynentalnym) klimat, ogólnie niekorzystny dla uprawy omawianej grupy roślin, z uwagi na jego zmienność. Okresowo występują zimy "syberyjskie" lub łagodne, albo nietypowe (np. z ociepleniem w styczniu bądź lutym, a silnymi mrozami w listopadzie i w marcu). Szczególnie niebezpieczne są duże dobowe wahania temperatury w marcu. Zarówno zmienna pogoda w okresie wegetacyjnym, jak i ekstremalna temperatura zimowa, zwłaszcza wahania temperatury, powodują zakłócenia we wzroście i rozwoju, a często poważne uszkodzenia roślin.
Pomimo takich warunków klimatycznych, zaskakujące są zebrane w 1999 roku, wyniki inwentaryzacji drzew i krzewów uprawianych w naszym kraju. Liczby jakie uzyskano zaskoczyły samych dendrologów, a ponieważ wśród nich znalazło się wiele gatunków, których uprawa wskazana jest tylko w niektórych rejonach naszego kraju, opracowano rejonizację upraw w Polsce.

PODZIAL POLSKI NA STREFY KLIMATYCZNE

RYS2. Podział Polski na strefy i podstrefy klimatyczne (wg Heinzego i Schreibera) W 1984 roku Niemcy W. Heinze i D. Schreiber wyodrębnili strefy klimatyczne Europy, na podstawie wyników pomiarów z kilkuset stacji meteorologicznych, w tym 62 z Polski. Nasz kraj znalazł się w granicach trzech stref: 5., 6. i 7. Terytorium Polski mieści się w podstrefach 5b, 6ab i 7ab (rys. obok). Podział ten przyjmuje się w Europie, w tym także w Polsce. Może on służyć jako podstawa doboru roślin do nasadzeń.Ten podział jest też podstawą podawania stopnia mrozoodpornści przy opisach roślin w encyklopediach drzew i krzewów ozdobnych. Najlepsze warunki cieplne dla uprawy roślin panują w strefie 7b a najgorsze w strefie 5b. Należy pamiętać, że warunki mikroklimatyczne w granicach poszczególnych stref mogą czasem znacznie odbiegać warunkami cieplnymi od warunków typowych dla tej strefy. Łgodniejsze od dłuższego czasu zimy w Polsce sprawiły, że zaczęto uprawiać w ogrodach strefy 6b (a nawet 6a) rośliny dotychczas spotykane tylko na zachodzie Europy.

Mapa podziału Polski na strefy klimatyczne Heinzego i Schreibera,jest bliska "kórnickiemu" podziałowi na strefy klimatyczne.Rysunek poniżej.

"KÓRNICKI" PODZIAŁ POLSKI NA STREFY KLIMATYCZNE

RYS1. Podział Polski na strefy klimatyczne (wg Bugały, Chylareckiego i Bojarczuka) Zespół dendrologów z Kórnika - W. Bugała, H. Chylarecki i T. Bojarczuk - przygotował na zlecenie Instytutu Gospodarki Komunalnej "Zrejonizowany dobór drzew i krzewów do uprawy w Polsce" (opublikowany w roczniku "Arboretum Kórnickiego" w 1980 r.). Autorzy opracowali podział kraju na 5 stref klimatycznych, opierając się na trzech podstawowych kryteriach. Po pierwsze wyodrębniono krainy geograficzne, m.in. na podstawie położenia geograficznego oraz ukształtowania terenu. Drugim kryterium były wieloletnie dane klimatyczne, przede wszystkim warunki cieplne (średnia i ekstremalna temperatura powietrza, liczba dni mroźnych i z przymrozkami, długość okresu wegetacyjnego, współczynnik kontynentalizmu) oraz wilgotnościowe (sumy roczne i rozkład opadów, długość zalegania pokrywy śnieżnej). Ważną, a zarazem niedocenianą, cechą warunków klimatycznych są również różnice w ilości promieniowania słonecznego i sumie ciepła, jaką rośliny otrzymują w czasie wegetacji. Trzecim kryterium były informacje o rozmieszczeniu, żywotności i odporności na mróz starszych okazów drzew oraz krzewów rosnących na terenie całego kraju, a szczególnie wielu gatunków ozdobnych nie w pełni odpornych na niską temperaturę. Informacje te były zbierane bezpośrednio w terenie i uzupełniane danymi z literatury. Na tej podstawie wykreślono granice 5 stref klimatycznych (rys.obok), a w każdej z nich wyróżniono 2-5 podregionów klimatycznych. Do strefy I zaliczono rejon zachodni, umiarkowanie ciepły, o wpływach oceanicznych, a do strefy III - rejon wschodni, chłodny, o wpływach kontynentalnych, do którego włączono podregion Gór Świętokrzyskich (biegun zimna niżowej Polski znajduje się w okolicach Olecka i Suwałk).
Między tymi strefami rozciąga się rejon przejściowy, obejmujący środkową część kraju - strefa II. Wydzielono również strefę IV, podgórską, będącą - szczególnie we wschodniej części - pod wpływem klimatu kontynentalnego, o dosyć surowych i śnieżnych zimach, ale o długim okresie wegetacyjnym, ciepłych miesiącach letnich oraz największym w Polsce natężeniu promieniowania słonecznego. Strefa górska (V) obejmuje Sudety i Karpaty, charakteryzuje się obfitymi opadami oraz chłodnym klimatem. Ozdobne drzewa i krzewy mogą być uprawiane w Sudetach w zasadzie do wysokości 800 m n.p.m., a w Karpatach do 600 m n.p.m. Podział ten przyjął się w Polsce i jest powszechnie stosowany.